Artykuł powstał na podstawie raportu „Internet dzieci” opracowanego przez Fundację Instytut Cyfrowego Obywatelstwa i partnerów projektu.
Polskie dzieci coraz wcześniej i coraz intensywniej korzystają z internetu, mediów społecznościowych oraz komunikatorów. Najnowszy raport „Internet dzieci”, przygotowany przez Fundację Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, Państwową Komisję ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Polskie Badania Internetu oraz Gemius, pokazuje skalę tego zjawiska i wskazuje na wyzwania stojące przed rodzicami, szkołami oraz instytucjami publicznymi.
Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest fakt, że 58% dzieci w wieku 7–12 lat aktywnie korzysta przynajmniej z jednego serwisu społecznościowego lub komunikatora, którego regulamin przewiduje dostęp dopiero od 13. roku życia. Według autorów badania oznacza to około 1,4 mln młodych użytkowników. Pokazuje to wyraźnie, że ograniczenia wiekowe stosowane przez największe platformy internetowe w praktyce nie stanowią skutecznej bariery dla najmłodszych internautów.
Raport wskazuje, że najpopularniejszą platformą społecznościową wśród dzieci w wieku 7–12 lat pozostaje TikTok. Korzysta z niego około jedna trzecia dzieci z tej grupy wiekowej. Co istotne, młodzi użytkownicy nie tylko posiadają dostęp do aplikacji, ale także spędzają w niej znaczną część dnia. Autorzy raportu zwracają uwagę, że wielu użytkowników uruchamia aplikację wielokrotnie w ciągu doby, a znaczna część spędza na niej ponad godzinę dziennie. Popularnością cieszą się również komunikatory internetowe, przede wszystkim Messenger i WhatsApp, które dla wielu dzieci stały się podstawowym narzędziem komunikacji.
Szczególne obawy budzą dane dotyczące odwiedzania przez dzieci stron zawierających treści pornograficzne. Jak wynika z raportu, w zestawieniu najczęściej odwiedzanych domen przez użytkowników w wieku 7–14 lat znalazł się serwis pornograficzny. Według autorów publikacji w poszczególnych miesiącach 2026 roku odwiedzało go nawet około miliona dzieci i nastolatków.
Dane te pokazują, że problem dostępu najmłodszych do nieodpowiednich treści nie jest marginalnym zjawiskiem, lecz realnym wyzwaniem wymagającym działań edukacyjnych i systemowych.
Autorzy podkreślają, że dyskusja o aktywności dzieci w internecie często opiera się na przypuszczeniach i pojedynczych obserwacjach. Celem raportu „Internet dzieci” jest dostarczenie twardych danych pokazujących rzeczywiste zachowania młodych internautów. Publikacja ma również stanowić punkt wyjścia do działań regulatorów rynku, instytucji publicznych oraz organizacji zajmujących się ochroną dzieci w środowisku cyfrowym.
Eksperci zajmujący się higieną cyfrową od lat wskazują, że kluczowe znaczenie ma nie tylko kontrola czasu ekranowego, ale przede wszystkim rozmowa z dziećmi o bezpieczeństwie w sieci, prywatności oraz odpowiedzialnym korzystaniu z mediów społecznościowych. Ważne jest także zainteresowanie tym, jakie treści oglądają dzieci oraz z jakich aplikacji korzystają na co dzień.
Warto pamiętać, że internet jest dziś naturalnym środowiskiem dorastania młodych ludzi. Zamiast całkowicie zakazywać korzystania z nowych technologii, lepiej uczyć dzieci świadomego i bezpiecznego poruszania się w świecie cyfrowym. Regularne rozmowy o tym, co dziecko robi w sieci, z kim rozmawia i jakie treści ogląda, pomagają budować zaufanie i zwiększają szansę, że w razie niepokojącej sytuacji zwróci się ono po pomoc do rodzica.
Dobrym rozwiązaniem jest również ustalenie wspólnych zasad korzystania z urządzeń elektronicznych. Mogą one dotyczyć czasu spędzanego przed ekranem, korzystania z telefonu podczas posiłków czy odkładania urządzeń na noc poza sypialnię. Warto także korzystać z dostępnych narzędzi kontroli rodzicielskiej, pamiętając jednak, że nie zastąpią one rozmowy i obecności dorosłego.
Rodzice powinni również zwracać uwagę na ustawienia prywatności w aplikacjach oraz uczyć dzieci, aby nie udostępniały swoich danych osobowych, zdjęć czy informacji o miejscu pobytu nieznajomym. Równie ważne jest rozmawianie o cyberprzemocy, hejcie i manipulacji w internecie oraz pokazywanie, jak reagować w sytuacjach budzących niepokój.
Największą ochroną dla dziecka nie są jednak same zabezpieczenia techniczne, ale uważny i zaangażowany dorosły, który interesuje się cyfrowym światem swojego dziecka i towarzyszy mu w poznawaniu nowych technologii. Dzięki temu internet może stać się miejscem nauki, rozwoju i rozrywki, a jednocześnie bezpieczniejszą przestrzenią dla najmłodszych.
Pełną wersję raportu „Internet dzieci” można pobrać na stronie projektu:
https://higienacyfrowa.pl/publikacje/internet-dzieci
Zachęcamy do zapoznania się z pełną publikacją, która zawiera szczegółowe dane, analizy oraz rekomendacje ekspertów dotyczące obecności dzieci i młodzieży w internecie.