Tym razem, w ramach przygotowania do egzaminu z języka angielskiego, skupimy się na gramatyce potrzebnej (a wręcz niezbędnej) do matury podstawowej. Jako nauczyciel, powiem wam jedną ciekawostkę. Każdy w naszej branży czuje się w czymś lepszy, a w czymś gorszy. A ja osobiście czuję się najlepiej w towarzystwie gramatyki, więc z uśmiechem na ustach chętnie przekażę wam wiedzę z tego zakresu.
Zacznijmy od tego, że w internecie istnieje wiele list z zagadnieniami co jest potrzebne na maturę a co nie (nawet jest taka oficjalna lista od CKE) - ale dzisiaj zrobimy sobie taką listę z zagadnieniami gramatycznymi sami.
Czasy teraźniejsze:
Present Simple → czas, który jako pierwszy omawiamy w każdej klasie szkoły średniej - używamy kiedy mówimy o czymś regularnym, powtarzalnym, albo o czymś co zawsze ma miejsce (np. Co miesiąc musimy płacić podatki).
Present Continuous → czas teraźniejszo-przyszły - często przez człon “continuous” nazywany ciągłym - ale w tym przypadku niezbyt ma to jakieś znaczenie (lepiej to widać w czasie przeszłym, ale do tego dojdziemy); używamy kiedy mówimy o sytuacji, która dzieje się teraz, bądź w obrębie czasu, w którym mówimy; używamy też tego czasu, gdy mówimy o nawykach, które nas irytują (rzadko o tym mówią w szkole, więc może dla niektórych z was będzie to jakaś nowość) oraz w kontekście czasu przyszłego - kiedy mówimy o zaplanowanych czynnościach w przyszłości, które wydarzą się na 95% (te 5% to sytuacje niezależne od nas - choroba, powódź itd.)
Czasy przeszłe:
Past Simple → czas przeszły tzw. prosty - używamy kiedy mówimy o sytuacjach, które wydarzyły się w konkretnym momencie w przeszłości (tzn. zostały w 100% wykonane np. Mój sąsiad skosił wczoraj trawę - wiemy, że zrobił to wczoraj w całości), kiedy opowiadamy co robiliśmy w danym dniu (kiedy ten dzień już jest zakończony - nie możemy opowiedzieć o dzisiaj np. jeśli dzień jeszcze trwa!) i kiedy mówimy o starych zwyczajach i nawykach (tu pojawia się dodatkowo konstrukcja USED TO).
Past Continuous → czas przeszły ciągły (tu to słowo się przyda) - używamy kiedy mówimy o sytuacjach ciągłych, które działy się w przeszłości (tu jest wyraźna różnica w porównaniu do czasu Past Simple, gdzie w 100% wiemy, że dana sytuacja wydarzyła się w danym momencie - tu mamy bardziej niepewną sytuację, bo wiemy, że sytuacja działa się w danym momencie, ale nie do końca wiemy kiedy ona się skończyła - “Mój sąsiad kosił trawę wczoraj o 19” - wiemy, że kosił, ale kiedy skosił? Nie wiemy). Używamy tego czasu też kiedy mamy dwie lub więcej osób, które wykonywały różne czynności, ale w tym samym czasie (np. Kiedy uczyłem się do egzaminu, moja mama piekła karpatkę), ostatnie zastosowanie to kiedy czynność długa (Past Continuous) zostaje przerwana przez czynność krótką (Past Simple) - “Kiedy spacerowałam po ogrodzie, nagle zobaczyłam małego kota.”
Present Perfect → czas przeszło-teraźniejszy - używamy kiedy jakaś sytuacja rozpoczęła się w przeszłości i trwa do chwili obecnej (np. “Znam się z moją BFF od 10 lat.”), kiedy coś wydarzyło się przed chwilą - z użyciem słówek: just, already, yet (np. Przecięłam się nożem! - dopiero przed chwilką to się wydarzyło), kiedy się czymś chwalimy - czyli coś się wydarzyło i nie podajemy momentu, w którym się to wydarzyło (np. “Kupiłem samochód!” - Czy kogoś to interesuje ? Absolutnie nie! Ważne, że auto zostało kupione!) i kiedy opowiadamy o czymś co się stało w dniu dzisiejszym - jeśli on jeszcze trwa (np. “Wypiłam dzisiaj 2 kawy” - jest 10 więc mogę wypić jeszcze ze 3, jeśli chcę). To samo tyczy się doświadczeń życiowych - jeśli mówimy o J.K. Rowling, że napisała ileś tomów Harry'ego Pottera to powiemy to w czasie Present Perfect, ale jeśli mówimy o kimś zmarłym to powiemy w Past Simple - bo ten ktoś już nie żyje i nie może napisać więcej książek.
Past Perfect → czas “zaprzeszły”(nie wiem czy takie słowo jest w języku polskim, ale zaryzykuję) - używamy, kiedy mówimy, że dana sytuacja wydarzyła się przed inną sytuacją w przeszłości (“Zanim weszłam na salę sądową, podpisałam wszystkie niezbędne dokumenty.”)
Co warto jeszcze wiedzieć?
Różnica pomiędzy czasami “Simple” i “Continuous” są bardzo widoczne, ale oprócz samych zastosowań jest jeszcze jedna kwestia istotna, której nie wolno pominąć.
Mamy dwie grupy czasowników : statyczne i dynamiczne.
Czasowniki statyczne obejmują grupy: preferencje, opinie i przemyślenia, zmysły, posiadanie oraz wyjątki (np. like, love, guess, mind, smell, taste, have, own, cost itd.)
Ważne jest to, że do tych czasowników NIE WOLNO DODAWAĆ KOŃCÓWKI -ING!
Czasowniki dynamiczne to czasowniki, które w naszym rozumowaniu będą trwały więcej niż no dajmy przykład 20 sekund, czyli czasowniki typu: listen, write, cook, eat itd. Słowa typu: notice (zauważać), hear (usłyszeć) czy tell (powiedzieć) - nie będą się zaliczały do tej grupy ze względu na długość ich trwania.
Na dzisiaj to tyle. Chyba trochę wam się teraz gotuje głowa od natłoku informacji, więc dam wam chwilę na przyswojenie tego wszystkiego, a my widzimy się za niedługo na części 2, gdzie opowiem wam o czasach przyszłych, stronie biernej, mowie zależnej i czasownikach modalnych. Do następnego!